আগন্তুক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে অসমৰ ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপটত এক ডাঙৰ বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছে। ‘দ্য ৰিপ’ৰ্টাৰ্ছ কালেক্টিভ’ (The Reporters’ Collective) নামৰ এক অনুসন্ধানমূলক সংবাদ মাধ্যমৰ শেহতীয়া প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ৰাজ্য চৰকাৰে আদানি গ্ৰুপৰ সৈতে এনে এক কয়লা-ভিত্তিক বিদ্যুৎ ক্ৰয়ৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে, যাৰ ফলত ৰাজ্যখনে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰা অতিৰিক্ত বিদ্যুতৰ বাবেও বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন আদায় দিব লাগিব।
প্ৰতিবেদনৰ মূল বিষয়বস্তু:
প্ৰকাশিত তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ৰাজ্য চৰকাৰে আদানি গ্ৰুপক এই প্ৰকল্পৰ আৱণ্টন পত্ৰ (Letter of Award) প্ৰদান কৰিছিল। চুক্তি অনুসৰি, ২০৩০ চনৰ পৰা পৰ্যায়ক্ৰমে অসম চৰকাৰে আদানি গ্ৰুপৰ পৰা ৩,২০০ মেগাৱাট (MW) বিদ্যুৎ ক্ৰয় কৰিব। কিন্তু বিতৰ্কৰ মূল কাৰণটো হ’ল ৰাজ্যখনৰ প্ৰকৃত বিদ্যুতৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু ক্ৰয় কৰিবলগীয়া বিদ্যুতৰ পৰিমাণৰ মাজত থকা বিশাল পাৰ্থক্য।
অসমৰ প্ৰকৃত প্ৰয়োজন কিমান?
চৰকাৰৰ নিজা ‘ৰিছ’ৰ্চ এডিকুৱেচি প্লেন’ (Resource Adequacy Plan) ৰ তথ্য অনুসৰি, যদিহে আগন্তুক দশকটোত অসমত উচ্চ হাৰত অৰ্থনৈতিক বিকাশ হয়, তেন্তে ২০৩৫-৩৬ চনলৈ ৰাজ্যখনক সৰ্বাধিক ২,৮২৯ মেগাৱাট অতিৰিক্ত কয়লা-ভিত্তিক বিদ্যুতৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ বিপৰীতে, চৰকাৰে ৩,২০০ মেগাৱাট বিদ্যুৎ ক্ৰয়ৰ বাবে আগতীয়াকৈ দায়বদ্ধতা গ্ৰহণ কৰিছে।
ৰাজকোষৰ ওপৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ:
‘দ্য ৰিপ’ৰ্টাৰ্ছ কালেক্টিভ’ৰ হিচাপ অনুসৰি, প্ৰয়োজনতকৈ অধিক ক্ৰয় কৰা এই বিদ্যুতৰ বাবে অসমৰ ৰাজকোষৰ পৰা আগন্তুক পাঁচ বছৰত প্ৰায় ১২,৫০০ কোটি টকা লোকচান হ’ব পাৰে। আনকি, চৰকাৰে দাবী কৰা উচ্চ অৰ্থনৈতিক বিকাশ যদি বাস্তৱত সম্ভৱ নহয়, তেন্তে ব্যৱহাৰ নোহোৱা বিদ্যুতৰ বাবে আদানি গ্ৰুপক দিবলগীয়া ধনৰ পৰিমাণ ১৯,০০০ কোটি টকালৈকে বৃদ্ধি পাব পাৰে বুলি আশংকা কৰা হৈছে।
প্ৰশ্নৰ আৱৰ্তত চৰকাৰৰ সিদ্ধান্ত:
প্ৰতিবেদনখনত দাবী কৰা হৈছে যে ৰাজ্য চৰকাৰে নিজৰ বিদ্যুতৰ প্ৰয়োজনীয়তা অতিৰঞ্জিত কৰি দেখুৱাইছে আৰু এনে বৃহৎ চুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত থাকিবলগীয়া সাধাৰণ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৱলী (standard safeguards) আওকাণ কৰিছে। নিৰ্বাচনৰ ঠিক কেইমাহমান পূৰ্বে পোহৰলৈ অহা এই চুক্তিয়ে এতিয়া ৰাজ্যৰ সচেতন মহলত তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিছে।